Lời tình buồn

Chuyến đi Battambang cùng nhân viên Victoria Angkor

Battambang là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Battambang, Campuchia.Thành phố Battambang là đô thị lớn thứ 2 của Campuchia, từng là trung tâm của khu vực miền đông Thái cho đến năm 1909 khi thực dân Pháp chiếm, lấy từ Xiêm La với danh nghĩa bảo hộ, và đến năm 1953 thì thuộc Campuchia. Đây là một thành phố đẹp bên bờ sông, nơi còn lưu giữ tốt nhất các công trình kiến trúc thời thuộc địa ở Campuchia. Đây là trục thứ cấp cho con đường nối giữa Thái Lan và Việt Nam, và nếu Quốc lộ 6 từ Poipet đến Siem Reap được nâng cấp (đang được nâng cấp và sắp hoàn thành), thành phố này sẽ trở thành một trục nhỏ hơn. Hệ thống các cửa hàng xây thời Pháp thuộc dọc theo bờ sông và các chùa chiền là những cảnh đáng xem ở thành phố này. Thành phố có một bảo tàng nhỏ trong đó có các hiện vật thời Angkor. 

Cảnh nhìn từ trên đồi lên Phnom Banan

Battambang còn nổi tiếng với tàu tre, chạy trên đường ray bình thường như của tàu hỏa, nhưng thay vì các khoang tàu làm bằng sắt nối liền nhau, du khách sẽ được ngồi trên các miếng tre (giống như chõng tre ở mình) chạy tách riêng. Mỗi miếng đủ cho 6 du khách, không có cửa hay bar chắn, tốc độ đi khoảng 30-50km/giờ. Đường ray khá quanh co, tạo cảm giác mạo hiểm rất thú vị. Đáng tiếc là đoạn đường ray này sẽ được đưa vào cải tạo cho tuyến đường ray xuyên Đông Nam Á, nên tàu tre sẽ bị hủy bỏ.

Tàu tre đi qua nhiều đoạn đường hẹp với các bụi cây xung quanh, phía sau bụi cây là cảnh đồng quê với ruộng lúa và các đồi cọ, đẹp và thanh bình.

Chuẩn bị đồ ăn vặt trước khi lên tàu tre

và dĩ nhiên không thể thiế bia Angkor, bia của người Khmer.

Có một vài công viên sinh thái như thế này ở Battambang, với các bức tượng động vật. Nếu bạn không có dịp đi Úc, mời bạn tới Battambang, bạn sẽ thỏa lòng với hai mẹ con Chuột túi này, đảm bảo sờ và chụp hình cả ngày mà hai mẹ con vẫn đứng yên.

Giống như ở nhiều nơi khác ở trên đất nước Campuchia cổ kính này, đền cổ có ở khắp mọi nơi. Đây là đền Ek phnom, đã bị đổ nát gần hết.

Kết thúc chyến đi chơi, bếp trưởng và trưởng nhà hàng của khách sạn Victoria Angkor quyết định chiêu đãi du khách bằng một ngề tay trái, đấu Sumo. Khán giả được một trận cười nghiêng ngả, rung hết cả rốn, chảy hết cả nước mắt

Ước mơ, mơ ước

Nên đặt chủ để cho bài viết này là gì nhỉ? Ước mơ?

Mình nhớ hồi còn nhỏ, mình luôn mơ ước được nổi tiếng, có một cuộc sống thật sôi động, vui nhộn. Thế rồi học hành, rồi công việc cuốn đi, ngoảnh đi ngoảnh lại, đã ngoài băm, giật mình, sắp già rồi. Cữ ngỡ vào cái tuổi này, chả mơ, chả mộng gì nữa. Thế mà....Tự dưng hôm nay lạ giở chứng mơ mộng, lại ước gì mình cao thêm khoảng 20cm nữa, người đẹp hơn tí, da trắng hơn tí, xinh hơn tí, biết hát hay, nhảy đẹp, chơi đàn giỏi và nhiều người yêu.

Có ai đánh thuế đâu, bạn mình thường nói vậy, tại sao lại không mơ nhỉ, khi mà vẫn còn có thể.

Chừng khi nào bạn vẫn còn có thể mơ mộng, thì cuộc sống của bạn vẫn còn rất thú vị, nghĩa là bạn vẫn còn cố gắng (cho dù cố cao thêm 20cm là điều không tưởng, nhưng biết đâu đấy....).

Hồi xưa thì hay mơ hoàng tử của Anh tới Việt Nam, đùng cái, nhìn thấy mình, tình yêu sét đánh, thế là mình thành công nương của nước Anh. Giờ thì đỡ mơ linh tinh hơn, mơ những gì mà mình có thể cố gắng được (trừ chiều cao).

Cuộc sống mà không có niềm mơ ước, thì chán thật, thì khô cằn quá, cần phải có ước mơ, cho dù ước mơ đó sẽ không bao giờ thành hiện thực.

A Sumo match between the Chef and the Restaurant Manager of Victoria Angkor Resort

Lò xo, Măng đen

Mình đã tới Lò Xo và Măng đen cách đây hai năm, để xem loài chim mới, Khướu vằn đầu đen, và đã thành công. Đợt này, hai vợ chồng và hai anh bạn lại khăn gói quay lại đó để tìm loài chim hiếm mà mới có 4 người nhìn thấy, tên tiếng Anh là "Chestnut-eared Laughingthursh, tạm dịch sang tiếng Việt là "Khướu tai hạt dẻ" (vì là loài mới được tìm ra nên chưa có tên trong sách Chim Việt).

Đầu tiên là tới đèo Lò Xo để tìm loài Khướu đuôi đỏ, đèo Lò xo thuộc huyện Dak Bla, tỉnh Kontum, rồi đi tới Măng đen, thuộc huyện Kon Plong, vẫn thuộc tỉnh Kon Tum để tìm loài chim khác, hiếm và mới chỉ có 4 người nhìn thấy, đó là loài chim mà mình để cập trên.

Đây là khung cảnh 'nhà hàng' của cả đoàn. Đi xem chim thì phải dậy từ rất sớm, trước khi mặt trời lên, khi mọi vạn vật vẫn còn rất yên tĩnh, khi chim mới bắt đầu ra khỏi tổ để kiếm ăn. Do đó, cách tốt nhất là mang theo đồ ăn, cà phê đi, tới nơi, bắt đầu vừa nhâm nhi cà phê, vừa cảm nhận cái lạnh buổi sáng sớm, nhìn mặt trời dần dần xuất hiện phía cuối chân trời, và quan trọng hơn, là tha hồ nhìn các loài chim với đủ các màu sắc, kêu hót líu lo, chăm chỉ tìm thức ăn sáng.

Ai bảo cứ khỏe, cứ to là thắng nào, đây là cảnh mình rất hay thấy, một con đại bàng hùng vĩ bị đuổi và mổ tả tơi bởi một chú chèo bẻo bé tí tẹo, chỉ bằng một phần mười, kể cũng lại, to mà lại sợ bé.

Trong rừng không chỉ có chim muông, mà còn muôn vàn động vật khác, như chú chuồn chuồn này

hay chú trâu nước của dân bản làng sống gần đó thả, đang nhẩn nha gặm lá rừng.

những giọt sương mai trong lành của buổi sớm

với cánh đồng lúa trong thung lũng yên bình

Đây là đoạn đường ở thị xã Măng đen, huyện Kon Plong, tỉnh Kontum, vào một ngày đẹp trời

Măng đen là một nơi không những có cảnh quan đẹp, mà còn có khí hậu dễ chịu, được ví như Đà Lạt của Tây nguyên. Đáng tiếc là, rừng ở đây bị khai thác một cách vô cùng triệt để, chắc chẳng bao lâu, sẽ chẳng còn nhà cho loài chim hiếm này (Chestnut-eared Laughingthrush), mà mình may mắn là một trong 9 người đầu tiên được nhìn thấy nó, một trong 3 người đầu tiên chụp ảnh nó.

Lễ hội cày của Hoàng gia, ngày 2 tháng 5 năm 2010

Lễ hội cày của Hoàng gia là một trong những truyền thống quan trọng của hoàng tộc. Lễ hội này được tổ chức hàng năm, và được coi như là lễ ban phước cho vụ mùa cho người dân Khmer. Lễ hội được nhà Vua tổ chức và được truyền lại từ đời này qua đời khác. Lễ hội cày của Hoàng gia được tổ chức cũng để khuyến khích người dân, tăng thêm sức mạnh và niềm vui cho họ trong việc trồng vụ mùa mới, để cầu khấn trời đất cho mưa thuận gió hòa, để người dân thu hoạch tốt trong vụ mùa năm đó. Năm nay, lễ hội được tổ chức lần đầu ở Siem Reap,  tại Angkor Wat từ ngày 1 tới ngày 3 tháng 5, trong đó ngày 2 tháng 5 là ngày chính của lễ hội. Đây cũng là lễ tế năm vị thần đóng vai trò quan trọng trong vụ mùa. Lễ hội thường được tổ chức vào ngày thứ 4 hàng tháng của chu kỳ trăng mới, tháng 6 âm lịch, mà năm nay rơi đúng vào ngày 2 tháng 5 năm 2010. Trong quá trình diễn ra lễ hội, có triển lãm hàng nông sản - lâm sản cho người dân và du khách tới thăm.

Tham gia lễ hội có rất nhiều các vị khách vip, chính phủ, rất dễ dàng nhận ra khách vip, chỉ cần nhìn vào biển xe của họ.

Đội cờ tạo thành vòng bảo vệ cho đoàn rước của hoàng gia

Từ thời xưa, đích thân Nhà vua và Hoàng hậu sẽ cầm cày để xới đất. Sau này, nhà vua không làm nữa, thay vào đó là hai người đại diện cho nhà vua và Hoàng hậu sẽ cầm cày. Người đi đầu trong bức hình này là nhà vua trẻ của nước Cam pu chia.

Đại diện cho Hoàng hâu và đoàn tùy tùng

Đại diện của nhà Vua, được gọi là Sdech Meak, chịu trách nhiệm xới đất

 trong khi đại diện của Hoàng hậu, được gọi là Mehuo, chịu trách nhiệm cho việc gieo hạt.

Bò của Hoàng gia là bò nuôi, có màu xanh da trời, sừng hình vòng cung hướng lên. Bò của Hoàng gia được chăm sóc để thực hiện công việc chọn thức ăn hàng năm. Có 7 loại thức ăn được chuẩn bị sẵn cho bò bào gồm một khay gạo, một khay đậu, một khay ngô, một khay vừng, một khay cỏ, một khay nước và một khay rượu.
Sau khi làm xong lễ cày xới, một người trưởng phái Bà la môn của Hoàng gia sẽ vẩy nước thánh lên đầu hai con bò và Sdech Meak, dẫn hai con bò tới nơi để các khay đồ ăn và uống, để chúng tự chọn đồ ăn và uống từ 7 loại trên. Nếu chúng  ăn hai loại, thầy bói nói, sẽ không chắc chắn để đoán về tương lai. Nhưng nếu chúng chỉ ăn một loại, thì năm đó sẽ có dồi dào thức ăn đó. Nếu chúng chọn ăn cỏ, có nghĩa năm đó sẽ có nhiều sâu bệnh phái hoại mùa màng,uống rượu thì có nghĩa trong năm đó sẽ có nhiều người say xỉn, người xấu, và có nhiều trộm cướp.
 Thật may mắn là năm nay, hai con bò đã chọn ăn ngô và đậu, nghĩa là không có điềm xấu chắc chắn sẽ xảy ra.

Đêm trăng

Chỉ có một bức hình mình chụp trong đêm trăng tròn. Gọi là trăng tròn nhưng chắc vì còn sớm nên trăng vẫn khuất, lại nhiều mây nên che trăng đi.
Trăng ẩn trong mây, nhìn xuống đám dây điện lằng nhằng trên mái nhà, nhìn cũng như ở VN vây.

Chuyến đi thăm trường cấp hai do công ty xây dựng và tài trợ

Chiều nay, một nửa công ty, trong đó có mình lên đường đi thăm trường cấp hai được sếp của mình và một anh bạn xây cách đây 3 năm. Hiện nay, công ty mình đang làm cho vẫn tiếp tục tài trợ cho trường này và một số trường khác nữa. Trên đường đi, mọi người dừng lại mua gà nướng để ăn trưa (thức ăn đã được chuẩn bị ở trường, nhưng mọi người sợ không đủ, và may là mua thêm vì không đủ thật). Srey Roath và  Savong đang mặc cả để mua gà. 

Thịt gà được nướng than thơm lừng

và trông vô cùng bắt mắt, vừa ăn sáng xong mà đã đói rồi

Ở Campuchia, không chợ nào là không bán đồ nhắm này, nhìn giống như con niềng niễng

Srey Roat và Sophea quyết định mua để ăn vặt trên xe ô tô, mùi cũng rất thơm, vì chúng được rán với tỏi, hành và ớt, mình quyết định mua cho họ, mình trả 1 đô và 500 riel (1 đô bằng 4.200 riel) để mua một lon bọ xào.

Kelly đang chuẩn bị ăn thử

Cuối cùng thì cũng tới trường học, đây là phòng học tiếng Anh. Như được giới thiệu, hình thức dậy học ở đây khác với các trường khác. Thường thì học sinh chỉ học tại một lớp, tới tiết của ai thì thầy, cô giáo tới dậy, nhưng ở đây, mỗi bộ môn có một phòng dậy cố định, học sinh phải tự di chuyển theo tiết học. Thầy giáo dậy tiếng Anh rất tự hào với phòng học mà thầy trang trí

Sep làm thầy giáo trong nửa tiếng, thực hành tiếng Anh với các em, các em có vẻ rất thích, lúc đầu còn ngại, nhưng sao rất bạo dạn, ai cũng giơ tay lên thực hành với 'thầy' trẻ và đẹp trai này. 

Mình thấy một điều là trong tất cả các phòng học đều có treo ảnh của vị vua trẻ tuổi và Quốc vương cùng Quốc mẫu.
Các nhân viên người Khmer vào nói chuyện với các em, chia sẻ kinh nghiệm để khuyến khích các em tiếp tục theo học, cố gắng vượt qua hoàn cảnh để theo học, đặc biệt là các em nữ. Mình thấy họ nói rất nhiều, các em học sinh lắng nghe chăm chú và cũng có nhiều em đặt nhiều câu hỏi cho các anh chị.

Đây là toàn cảnh trường học mà sếp mình cùng anh bạn xây

Cuối cùng thì cả đoàn dời về ăn trưa tại nhà ở của giáo viên và tình nguyện viên, đầu bếp chính là một bà cụ khoảng 75 tuổi mà mọi ngừơi gọi là 'Grandma"

 Bữa ăn của gồm cơm trắng, nem rán và đu đủ nấu thịt bò, món thịt gà đang được chặt trong bếp.
Ăn xong, cả đoàn chụp một bức ảnh chung làm kỳ niệm. Sếp của mình đi công tác nên không có ở đây. Đa số là nhân viên trong công ty, người Khmer, người đứng giữa là giáo viên tiếng Anh tình nguyện, chàng trai trẻ là nhân viên thiết kế trang web trong công ty, Kelly, người phụ nữ châu Âu đứng sau mình là chuyên gia làm tour, em nữ mặc áo xanh là cô bé học sinh hỏi nhiều câu hỏi nhất trong lớp và 'grandma' ngồi ghế. Còn mình, dĩ nhiên là người cười toe toét rồi, hi vọng chưa già đi để bạn bè vẫn còn nhận ra được.

Trên đường về, mọi người nói chuyện rôm rả, ai cũng có dự định để đóng góp cho trường, chỉ có hai thành viên này là thầm lặng, bí mật không cho ai biết dự định của họ hết

Tết Khmer ở Cam pu chia

Người Khmer ăn Tết vào ngày nào?

Từ thời kỳ Norkor Thom, người Khmer đã dùng lịch âm (sự xoay vòng của mặt trăng), vì thế họ chọn ngày Mekseh (tên của tháng âm lịch đầu tiên, từ giữa tháng 11 tới giữa tháng 12) là ngày đón năm mới, và là tháng đầu tiên của năm. Kadek (tên của tháng âm lịch cuối cùng) là tháng thứ 2.

Sau đó, họ chuyển qua áp dụng lịch dương (sự xoay chuyển của mặt trời) là chính, họ chọn ngày Chetr (ngày mùng 5 của Lịch âm) là tháng của năm mới, khi mặt trời  đạt tới Mes Reasey. Người Khmer thường tổ chức lễ đón mừng năm mới vào ngày thứ 13 của tháng 4 (Chetr), nhưng thỉnh thoảng họ lại tổ chức vào ngày thứ 14, tùy vào lịch dương.

Niên lịch được dựa vào lịch dương, bởi vì lịch âm có liên quan tới lời răn của Phật.

Bênh cạnh đó, Tết của người Khmer không thường xuyên dựa vào lịch âm, bời vì đôi khi họ đón năm mới dựa vào đêm trăng tròn (Khneut), hoặc vào đêm trăng khuyết. Tuy nhiên, họ thường đón năm mới trong vòng một năm.

Điều đó không có nghĩa là họ đón năm mới trước ngày thứ 4 của Khe Pisak (tên của ngày dương) hay Khe Chetr, và sau ngày thứ 4 của Keut của Khe Pisak (tên của ngày thứ 6 theo lịch âm), do đó một số người Khmer đón năm mới vào ngày trong tháng Chetr theo như tài liệu của ông Chio Takran.

Một vài ngày trước năm mới, họ thường chuẩn bị một ít thức ăn, lau dọn nhà cửa. Khi ngày Tết đến, họ chuẩn bị một số thứ như 5 cây nến, 5 nén nhang, một cặp 5 cây Baysey, một cặp Baysey Baklam, một cặp Slathor (đồ trang hoàng trong lễ hội được làm bằng thân cây chuối), một đĩa thuốc lá, một ít hoa và trái cây để cúng thần thánh. Sau đó, họ ngồi với nhau gần nơi cúng bái, đốt nến và cầu nguyện may mắn và hạnh phúc từ các thần trên thiên đàng.

Vào ngày đầu tiên của năm mới, họ sẽ mang đồ ăn tới chùa cho thầy chùa vào buổi tối, họ mang cát tới chùa, xây những ngọn núi bằng cát xung quanh chùa hay xung quanh cây sung, họ mang cả đồ uống mời các nhà sư uống rồi mời họ tới chỗ cây sung.

Vào ngày thứ hai, trẻ con sẽ được mặc áo mới, bố mẹ sẽ cho tiền trẻ con và biếu tiền ông bà. Họ cũng cho tiền người làm và người nghèo. Vào buổi tối, họ lại đi xây những ngọn núi bằng cát, mang thức ăn tới chùa cho thầy chùa để cúng tổ tiên. Sáng ngày thứ ba, họ sẽ chơi một số trò chơi truyền thống như ném khăn tay, kéo co. Họ cũng múa một số điệu múa truyền thống như Rorm Vong, Rorm Khbach,.....

Ảnh trong tháng

Chỉ là hai bức ảnh mà mình rất thích, chụp cách đây mười ngày, nhân dịp đi chơi ở làng quê Siem Reap. Cách thành phố không xa, 15 phút đi xe, là lạc vào một thế giới khác, không có khách du lịch, không xê cộ ầm ỹ.

Đây là hai em bé Khmer, đang sắp xếp hoa súng để mang bán, mình đoán ngừơi dân ở đây mua hoa súng về không phải để trưng mà để làm gỏi. 

Còn đây là con đường dẫn ra cánh đồng, đi qua những ngôi nhà lá nhỏ của người nông dân. Ai cũng có ảnh về đền, chùa ở Siem Reap, nhưng những hình ảnh bình dị này, ít người để ý tới.